Bieszczady noclegi

Naszą dewizą jest szybkość...

  • Zwiększ rozmiar czcionki
  • Domyślny  rozmiar czcionki
  • Zmniejsz rozmiar czcionki

Cisna

Email Drukuj PDF

Cisna - jest popularną miejscowością wczasową położoną nad Solinką przy dużej obwodnicy bieszczadzkiej w odl. 38 km od Leska. Mają tu swą siedzibę władze samorządowe, Straż Graniczna, parafia rzymsko-katolicka, gimnazjum, nadleśnictwo, policja, poczta, ośrodek zdrowia, apteka, ratownik GOPR, Gminne Centrum Kultury i Ekologii, Gminne Centrum Informacji Turystycznej, Fundacja Bieszczadzkiej Kolejki Wąskotorowej.

Turyści mogą korzystać z dobrej bazy noclegowej w Ośrodku Wczasowym „Perełka”, Bacówce PTTK „Pod Honem” z ratownikiem GOPR, schroniskach, kwaterach prywatnych, zespole domków campingowych w sąsiedniej Dołżycy, z wyciągu narciarskiego, stacji paliw, warsztatów samochodowych, sklepów, barów i restauracji „Zacisze”.

Największą atrakcją jest stacja „bieszczadzkiej kolejki wąskotorowej” w pobliskim Majdanie z dawną „ciuchcią”, wagonikami, izbą tradycji itp. W Cisnej zaś coraz większym zainteresowaniem turystów cieszy się restauracja „Siekierezada”, izba przyrodniczo-leśna „Dziupla”, galerie z pracami artystów bieszczadzkich i punkty pamiątkarskie.

Cisna - duża osada nad Solinką u podnóża Łopiennika (1069 m) przy skrzyżowaniu dużej obwodnicy bieszczadzkiej z drogą karpacką (prowadzącą przez Duklę i Żmigród do Gorlic) i popularna dziś miejscowość wczasowa. Posiada dogodne połączenia komunikacyjne z BPN i okolicą, jest siedzibą gminy, ma pocztę, posterunek policji i Staży Granicznej, ośrodek zdrowia, aptekę, szkołę podstawową, gimnazjum, ratownika GOPR w schronisku PTTK, szkolne schronisko młodzieżowe, bogatą bazę noclegową, wyciąg narciarski i stację paliw.

Wieś lokowana na prawie wołoskim przed 1552 r. w dobrach Balów, na starym szlaku handlowym wiodącym z Sanoka ku Przełęczy nad Roztokami w stronę Humennego nosiła nazwę „Czyasna”. Szlak ten znany był już w czasach rzymskich. Potwierdzają to liczne znależiska i dwie monety z czasów Hadriana. W 1567 r. osadnicy zagospodarowali już 1 łan ziemi. W połowie XVII wieku jej właściciel Samuel Bal, rotmistrz królewskiej chorągwi za własne pieniądze wybudował tu groblę i drogę przez wieś, a następnie pobierał myto od przewożonych towarów na Węgry. W 1648 r. szlachta ziemi sanockiej powierzyła mu „obronę domową” od opryszków węgierskich rabujących nieustannie te okolice. 100 jeźdców zorganizowanych dla ścigania opryszków stacjonowało w Sanoku.  Dużym zniszczeniom uległa w 1672 r. podczas najazdu tatarskiego. W całej wsi ocalały tylko 2 domy, a mieszkańców wraz z dobytkiem najeźdźcy uprowadzili do niewoli. W 1816 r. - po okresie wojen napoleońskich - liczyła 28 domów, 41 rodzin i 145 mieszkańców. Wśród nich było 77 kobiet i dziewcząt, 30 mężczyzn żonatych, 38 nieżonatych i wdowców, 2 urzędników, 4 rzemieślników, (brak księdza i szlachty), 13 chłopów zdolnych do służby wojskowej, 17 niezdolnych, 26 chłopców w wieku do 14 lat i 6 młodzieńców od 15 do 17 lat. Inwentarz stanowiły 4 konie (2 klacze i 2 wałachy), 18 wołów i 22 krowy. We wsi w ogóle nie było ogierów i owiec. Okres świetności przeżywała Cisna w pierwszej połowie XIX w., kiedy ówczesny właściciel Jacek Fredro, ojciec sławnego komediopisarza, zorganizował tu hutę żelaza i zakład metalurgiczny wyposażony we fryszarkę, odlewnię i kuźnię o napędzie wodnym (działał do 1864 r. ). Wyrabiano m.in. krzyże nagrobne, piece żelazne, narzędzia, drobne przedmioty użytkowe. Na skutek działalności huty  i związanego z tym napływu specjalistów Cisna stała się znaczącym skupiskiem polskim i ze zwykłej wsi przekształciła się w ruchliwą osadę przemysłowo-handlową. Wśród mieszkańców można było znaleźć przybyszów z najodleglejszych zakątków monarchii Habsburgów. W 1833 roku przybył tutaj do dworu zarządzanego przez Kaczkowskich znany poeta Wincenty Pol i uczestniczył w wyprawie na wschód Słońca na Łopienniku. Powstała wówczas „Pieśń o ziemi naszej”. 18 lutego 1846 r. do punktu zbornego w Cisnej przybył mjr Jerzy Bułharyn, wojenny naczelnik Sanockiego i dzierżawca wsi Hrabowa Roztoka leżącej po węgierskiej stronie pasma granicznego. Sformował on z pracowników huty oddział, który poprowadził na Sanok rozbrajając po drodze placówki straży skarbowej i łącząc się z innymi grupami powstańczymi. Do Zahutynia dotarło 180 powstańców, lecz nie doszło do ataku na Sanok, ponieważ nie dotarły inne umówione oddziały wskutek wystąpień zbuntowanych chłopów. Bułharyn z grupką 20 zbrojnych wrócił 22 lutego do Cisnej i przekroczył granicę węgierską w Roztokach.

Po I wojnie światowej w 1921 r. w Cisnej było 46 domów i 416 mieszkańców. (132 greko-katolików, 166 łacinników i 118 Żydów wyznania mojżeszowego.

Po II wojnie światowej miejscowość przeżywała chwile grozy. Dochodziło tu do zaciętych walk polskiej grupy samoobrony, a następnie milicji i żołnierzy WOP z sotniami UPA. Po wysiedleniach ludności ukraińskiej we wsi pozostało zaledwie 30 polskich rodzin. Rozpoczął się kolejny okres odbudowy ze zniszczeń powojennych.

Warto przespacerować się po starym ciśniańskim cmentarzu, z którego korzystali na równi wyznawcy obu chrześcijańskich obrządków. Po rozebranej w 1956 r. cerkwi, która stała w pobliżu bramy, pozostał wprawdzie tylko zarys fundamentów. Znajduje się natomiast najstarszy nagrobek w Bieszczadach z zachowaną datą: Antoniego Kwiecińskiego i jego wnuczki, którzy zmarli na cholerę w 1842 r. Wyróżnia się także grobowiec Meinardich, potomków jednego z włoskich budowniczych bieszczadzkiej kolejki, który osiadł w tych stronach na stałe. Rodzina Meinardich mieszka w Cisnej do dziś.

Obiektem, który w Cisnej najbardziej przyciąga uwagę jest pomnik żołnierzy i milicjantów poległych w walkach z UPA, wznoszący się na wzgórzu Betlejemka (zwanym też Kamionką ), tuż przy centralnym skrzyżowaniu. Wokół pomnika zrekonstruowano drewniano - ziemne umocnienia, w których polska załoga Cisnej odpierała ataki Ukraińców.

Opracował Stanisław Orłowski

 

Reklamy





podkarpacie24.pl bieszczady24.pl noclegibieszczady.pl