Bieszczady noclegi

Naszą dewizą jest szybkość...

  • Zwiększ rozmiar czcionki
  • Domyślny  rozmiar czcionki
  • Zmniejsz rozmiar czcionki

Czerteż

Email Drukuj PDF

Wioska leżąca na Pogórzu Bukowskim, przy głównej drodze prowadzącej ze Sanoka do Rzeszowa, w gminie Sanok, w powiecie sanockim, ok., 500 m od granic Sanoka. We wsi mieszka 465 mieszkańców – stan na 2005 rok.
We  wsi istnieje nowy kościół, sklep spożywczy, pięć sklepów z artykułami przemysłowymi, szkoła podstawowa oraz  dom weselny-hotel a także przystanek PKS.

Historia
Pierwsza wzmianka pochodzi z 1439 roku, wieś pojawia się wówczas pod nazwą Czertesch. Następnie wystepuje kolejno jako: Czartersz – 1442, Czarteza – 1448, Czeresz –1464 oraz Czertez – 1515. Do 1772 roku  wieś wchodzi w skład królewszczyzny i podlega wójtowi sanockiemu a nstępnie staroście. , następnie staje się własnością Urbańskich. W okresie od 1870 do1900 roku,   właścicielem dóbr była rodzina Słoneckich, . Pierwsza cerkiew prawosławna  w Czerteżu powstała prawdopodobnie w 1448 roku. W 1946 roku ukraińska ludność Czerteża wywieziono do  U.S.S.R.

Zabytki
Cerkiew grecko-katolicka p.w. Przemienienia Pańskiego, parafialna, zbudowana w 1742 roku, remontowana w 1836 r. (zastąpiono wówczas kopuły nad babińcem i prezbiterium dachem kalenicowym – dwuspadowym oraz wykonano sklepienia kolebkowe). Kolejny remont miał miejsce w 1921 r. ( przebudowano wówczas elewację zachodnia i dachy i chór). W 1967 roku zrekonstruowano okna. Po 1946 roku przeszła w użytkowanie  kościoła rzymsko-katolickiego. Od 1995 roku  ponownie własność Greko-katolików Konstrukcja orientowana, zrębowa z ostatkami,  kryta gontem, postawiona na kamiennej podmurówce. Nawę wieńczy cebulasta, ośmiodzielna kopuła na ośmiobocznym bębnie, zwieńczona pozorną latarnią. Ikonostas nie zachował się – częściowo znajduje się w zbiorach MBL Sanok. We wnętrzu dwa ołtarze boczne manierystyczne i polichromie przedstawiające św. Olgę i św. Włodzimierza. Ta ostatnia częściowo uszkodzona.

Przed świątynią dzwonnica, drewniana, szalowana deskami, kryta gontem. Dach namiotowy zwieńczony pozorną latarnią,  wzniesiona w 1887 roku przez cieślę Seńko Kiktę. Remontowana w 1960 roku.
Dziewiętnastowieczne kapliczki.

Bibliografia:
red. Luboński Paweł – Przewodnik Bieszczady, Oficyna Wydawnicza „Rewasz”, Pruszków 2004.
Red. Luboński Paweł – Przewodnik – Beskid Niski, Oficyna Wydawnicza „Rewasz”, Pruszków 2002.
Darmochwał Tomasz – Przewodnik – Beskid Niski polski i słowacki. Agencja TD, Białystok 1999r.
Fastnacht Adam - Słownik historyczno-geograficzny Ziemi Sanockiej w średniowieczu cz. I., Instytut Historii PAN, Brzozów 1991
Fastnacht Adam - Słownik historyczno-geograficzny Ziemi Sanockiej w średniowieczu, cz. II,  Instytut Historii PAN, Brzozów – Wzdów  - Rzeszów 1998 r.
Fastnacht Adam – Słownik historyczno-geograficzny Ziemi Sanockiej w średniowieczu cz. III, Towarzystwo Naukowe Societas Vistulana, Kraków 2002
Red Śnieżyńska-Stoltowa Ewa, Stolta Franciszek – Katalog zabytków sztuki, województwo krośnieńskie, Lesko, Sanok, Ustrzyki Dolne i okolice. PAN Instytut Sztuki, Warszawa 1982r.
Grzesik Witold, Traczyk Tomasz Przewodnik – Od Komańczy do Bartnego,  W, Traczyk T. Przewodnik krajoznawczy  –  Beskid Niski, Od Komańczy do Bartnego, Wydawnictwo Stanisław Kryciński Warszawa 1992 rok
Kryciński Stanisław – Przewodnik - Przemyśl i Pogórze Przemyskie, Oficyna Wydawnicza „Rewasz” „Bosz” Sp. C. Pruszków – Olszanica 1997r.
Kryciński Stanisław – Cerkwie w Bieszczadach, Oficyna Wydawnicza „Rewasz” Pruszków 1995r.
Skowroński Maciej, Skowrońska- Wydrzyńska Agata – Góry Sanockie, Przewodnik  Sanok i okolice. Wydawnictwo SAN, Sanok 2005
Krokosz Paweł, Ryńca Mariusz – Przewodnik - Łemkowszczyzna Od ikony do pop-artu, Wydawnictwo Bezdroża 2004.
Motak Marek – Przewodnik Bieszczady, Wydawnictwo Paskal 1997, wyd. czwarte 2003
Klimek Paweł – Przewodnik Bieszczdy z plecakiem, Wydawnictwo Bezdroża, Kraków 2005.
Michniewscy Magdalena i Artur, Duda Marta – Przewodnik – Cerkwie drewniane Karpat, Polska i Słowacja, Oficyna Wydawnicza Rewasz, Pruszków 2003.
Orłowski Edward - Radoszyckie Źródełko, Komańcza – GOK Komańcza, Parafia Greckokatolicka w Komańczy, Zespół Karpackich Parków Krajobrazowych w Krośnie, Krosno 2005

 

Reklamy





podkarpacie24.pl bieszczady24.pl noclegibieszczady.pl