Bieszczady noclegi

Naszą dewizą jest szybkość...

  • Zwiększ rozmiar czcionki
  • Domyślny  rozmiar czcionki
  • Zmniejsz rozmiar czcionki

Bykowce

Email Drukuj PDF

Wioska leżąca u podnóża Gór Słonnych, na prawym brzegu Sanu, przy głównej drodze z Sanoka do Przemyśla, w gminie Sanok, w powiecie sanockim. Liczy sobie 763 mieszkańców – stan na 2005 r.

Od północy graniczy z Parkiem Krajobrazowym Gór Słonnych.
We wiosce istnieje izba pamięci poświęcona „żołnierzom września” oraz ekspozycja historyczno-przyrodnicza, zlokalizowane w budynku dawnej szkoły. Sklep spożywczy, przystanek. PKS oraz MPK.

Historia
Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1435 roku i odnosi się do zachodniej części wsi o nazwie Rytarowce. W XV wieku pojawia się osada o nazwie  Zawadka  lub Netrebka, część obecnych Bykowiec o nazwie Dambrowka (Dąbrówka) pojawia się w 1438 roku. Nazwa Bykowce po raz pierwszy pojawia się w roku 1491. Poczynając od osiemnastego stulecia w użyciu jest już tylko jedna nazwa – Bykowce.  Zawadka Bykowska nazywana jest obecnie Bykowce – Osiedle. Nazwa Zawadka sugeruje istnienie tu miejsca, w którym w średniowieczu  przegradzano trak w razie najazdu obcych wojsk.
Pierwotna cerkiew w bykowcach stała zapewne na miejscu zwanym „Cerkwisko”. Powstała zapewne w 1626 roku. Kolejną cerkiew zbudowano w 1724 roku, na wzgórzu pod lasem. Ostatnia świątynia powstałą w 1900 roku nieopodal starego cmentarza. Uszkodzona  pociskiem podczas przechodzenia frontu w 1944 roku, została rozebrana w 1949.  Była to cerkiew drewniana w ukraińskim stylu narodowym. Na przycerkiewnym cmentarzu zachował się grobowiec Tarnawieckich oraz mogiły żołnierzy poległych we wrześniu 1939 roku. Im też poświęcony jest pomnik przedstawiający „poszarpany sztandar” upamiętniający walę stoczoną przez żołnierzy polskich, z 6 Pułku Strzelców Podhalańskich  pod dow. ppor. Mariana Zaremby, z nadciągającymi od strony Sanoka oddziałami niemieckimi 10 września 1939 roku. W Bykowcach wydobywano ropę już w drugiej połowie dziewiętnastego wieku, w miejscu zwanym „Ripne”. Obecnie znajduje się tu rezerwat „Polanki”.
W okresie od września 1939 do czerwca 1939 roku Bykowce znajdowały się po radzieckiej stronie granicy, oddzielającej ZSRR od Generalnego Gubernatorstwa. W tym czasie Rosjanie zorganizowali tu kołchoz o nazwie „ Kołchoz im. 17 września” i rozpoczęli budowę fortyfikacji granicznych, nazwanych później „Linią Mołotowa”. W 1947 roku wysiedlono ludność ukraińską na tzw. „Ziemie Odzyskane”.

Zabytki.
Pałac wzniesiony na początku dwudziestego wieku prawdopodobnie dla Tarnawieckich, w stylu architektury uzdrowiskowej, murowany i otynkowany. Stoi na fundamentach starszego, prawdopodobnie osiemnastowiecznego dworu. Po wojnie częściowo rozebrany, remontowany w 1976 roku, użytkowany przez PGR. Prawdopodobnie stał tu już w XIV wieku  dwór obronny Mikołaja Czeszyka, którego potomkowie przyjmą nazwisko Rytarowski. W XVII wieku właścicielami dworu są Dębiccy (Dembiccy) a na początku XIX wieku rodzina Wenzlarów. Następnie dobra przechodzą we władanie Tarnawieckich a w okresie międzywojennym Płanetów. 

Wokół pozostałości parku założonego na początku dziewiętnastego wieku.
Metalowy krzyż „pańszczyźniany” z 1848 roku.
Na terenie wioski zachowało się tez kilka bunkrów z dawnej „linii Mołotowa” zbudowanych w latach 1940-41, niektóre stosunkowo dobrze zachowane.

Szlaki

1.Ścieżka przyrodniczo-dydaktyczna „Polanki”.


Bibliografia:

red. Luboński Paweł – Przewodnik Bieszczady, Oficyna Wydawnicza „Rewasz”, Pruszków 2004.
Red. Luboński Paweł – Przewodnik – Beskid Niski, Oficyna Wydawnicza „Rewasz”, Pruszków 2002.
Darmochwał Tomasz – Przewodnik – Beskid Niski polski i słowacki. Agencja TD, Białystok 1999r.
Fastnacht Adam - Słownik historyczno-geograficzny Ziemi Sanockiej w średniowieczu cz. I., Instytut Historii PAN, Brzozów 1991
Fastnacht Adam - Słownik historyczno-geograficzny Ziemi Sanockiej w średniowieczu, cz. II,  Instytut Historii PAN, Brzozów – Wzdów  - Rzeszów 1998 r.
Fastnacht Adam – Słownik historyczno-geograficzny Ziemi Sanockiej w średniowieczu cz. III, Towarzystwo Naukowe Societas Vistulana, Kraków 2002
Red Śnieżyńska-Stoltowa Ewa, Stolta Franciszek – Katalog zabytków sztuki, województwo krośnieńskie, Lesko, Sanok, Ustrzyki Dolne i okolice. PAN Instytut Sztuki, Warszawa 1982r.
Grzesik Witold, Traczyk Tomasz Przewodnik – Od Komańczy do Bartnego,  W, Traczyk T. Przewodnik krajoznawczy  –  Beskid Niski, Od Komańczy do Bartnego, Wydawnictwo Stanisław Kryciński Warszawa 1992 rok
Kryciński Stanisław – Przewodnik - Przemyśl i Pogórze Przemyskie, Oficyna Wydawnicza „Rewasz” „Bosz” Sp. C. Pruszków – Olszanica 1997r.
Kryciński Stanisław – Cerkwie w Bieszczadach, Oficyna Wydawnicza „Rewasz” Pruszków 1995r.
Skowroński Maciej, Skowrońska- Wydrzyńska Agata – Góry Sanockie, Przewodnik  Sanok i okolice. Wydawnictwo SAN, Sanok 2005
Krokosz Paweł, Ryńca Mariusz – Przewodnik - Łemkowszczyzna Od ikony do pop-artu, Wydawnictwo Bezdroża 2004.
Motak Marek – Przewodnik Bieszczady, Wydawnictwo Paskal 1997, wyd. czwarte 2003
Klimek Paweł – Przewodnik Bieszczdy z plecakiem, Wydawnictwo Bezdroża, Kraków 2005.
Michniewscy Magdalena i Artur, Duda Marta – Przewodnik – Cerkwie drewniane Karpat, Polska i Słowacja, Oficyna Wydawnicza Rewasz, Pruszków 2003.
Orłowski Edward - Radoszyckie Źródełko, Komańcza – GOK Komańcza, Parafia Greckokatolicka w Komańczy, Zespół Karpackich Parków Krajobrazowych w Krośnie, Krosno 2005

 

Reklamy





podkarpacie24.pl bieszczady24.pl noclegibieszczady.pl